Borelioza z Lyme

Borelioza z Lyme (krętkowica kleszczowa, BL) jest wieloukładową chorobą zakaźną, wywoływaną przez krętki Borrelia burgdorferi, przenoszone na człowieka i zwierzęta przez kleszcze. Boreliozę rozpoznaje się po zespole objawów obejmujących zmiany dermatologiczne, neurologiczne, mięśniowo – szkieletowe oraz kardiologiczne. Objawem znacznie ułatwiającym rozpoznanie choroby, występującym u 50 do 80% chorych, jest rumień wędrujący.

Co wywołuje boreliozę?

Przyczyną zachorowania na boreliozę z Lyme jest zarażenie krętkiem Borrelia burgdorferi, który stosunkowo niedawno, bo dopiero w 1982 roku, został wyizolowany z jelita kleszczy oraz płynu mózgowo-rdzeniowego i zmian skórnych chorych osób. Bakteria jest przenoszona przez kleszcze, żywicielami pasożyta są zwierzęta oraz człowiek. W Polsce występują dwa rodzaje kleszczy mogących wywołać zachorowanie na boreliozę: Ixodes ricinus. czyli kleszcz pospolity oraz Ixodes persculatus, czyli kleszcz tajgowy.

Krętki Borrelia burgdorferi

Borelia należy do rodziny krętków (Spirocheteae). Cechą charakterystyczną tej rodziny jest obecność od 7 do 11 wici, służących do przemieszczania się. Jest to bakteria ruchliwa, Gram – ujemna (czyli posiadająca cienką ścianę komórkową, co powoduje, że w metodzie barwienia Grama obserwowana pod mikroskopem ma zabarwienie czerwone, a nie ciemno fioletowe, jak bakterie Gram – dodatnie), posiada charakterystyczny, nieregularnie skręcony kształt. Borrelia burgdorferi jest organizmem o bardzo wysokich wymaganiach hodowlanych, dlatego potwierdzenie zakażenia tym mikroorganizmem poprzez wzrost posiewu pochodzącego od pacjenta jest zadaniem bardzo trudnym. W zasadzie jedyna droga izolacji bakterii z organizmu zarażonego pacjenta odbywa się na drodze biopsji zmian skórnych, podejrzewanych o bycie objawem boreliozy z Lyme.

W diagnostyce boreliozy istotne znaczenie mają badania serologiczne, czyli wykrywające istniejącą reakcję odpornościową na podstawie obecnych we krwi antygenów pochodzenia obcego oraz skierowanych przeciwko nim przeciwciał, wytwarzanych przez organizm pacjenta. Dla diagnostyki serologicznej istotne znaczenie ma budowa strukturalna białek krętka Borrelia burgdorferi. Znaczącym utrudnieniem w zastosowaniu diagnostyki serologicznej w przypadku boreliozy jest fakt, iż różne stadia choroby cechują się bardzo zróżnicowanymi wartościami reaktywności serologicznej, co z jednej strony stanowi ograniczenie tej metody, a z drugiej mocno komplikuje ocenę postępów zdrowienia, dokonywaną na podstawie obserwacji reakcji układu odpornościowego pacjenta.